Wszystko, co musisz wiedzieć o bezpieczeństwie kasków

1. Dlaczego warto nosić kask rowerowy?

Zanim przejdziemy do szczegółów dotyczących procedur testowania kasków, warto zrozumieć, dlaczego noszenie kasku jest tak mocno zalecane.

Głównym powodem, dla którego każdy rowerzysta powinien nosić kask, jest znacząca ochrona przed urazami głowy. Wiele badań pokazuje, że kask może w dużym stopniu zmniejszyć ryzyko urazów głowy i mózgu.

Najbardziej kompleksowe badanie do tej pory, przeprowadzone przez Oliviera i Creightona¹, przeanalizowało 40 badań obejmujących tysiące poszkodowanych rowerzystów. Wnioski były następujące. Kaski zmniejszają:

☑️ Urazy głowy o 51%

☑️ Poważne urazy głowy o 69%

☑️ Śmiertelne urazy głowy o 65%

Podobne wyniki przedstawiono w szczegółowej analizie 71 śmiertelnych wypadków rowerowych², w której stwierdzono, że większość rowerzystów nie miała na sobie kasku (65%). Analiza sugeruje, że ponad połowa z tych osób mogłaby przeżyć, gdyby miała kask.

Istnieje wiele innych badań potwierdzających skuteczność kasków rowerowych, co jest szczególnie ważne, ponieważ ich przydatność bywa czasem kwestionowana w mediach lub przez konsumentów.

2. Zrozumienie certyfikacji bezpieczeństwa kasków rowerowych

Wybór odpowiedniego kasku rowerowego to nie tylko kwestia stylu czy komfortu, ale przede wszystkim bezpieczeństwa. Na całym świecie różne regiony opracowały własne certyfikacje, aby upewnić się, że kaski spełniają rygorystyczne normy ochrony. Choć wszystkie mają ten sam cel, czyli ochronę rowerzystów, metody testowania i kryteria mogą się znacząco różnić.

Poniżej przedstawiamy najpopularniejsze certyfikacje, co oznaczają i dlaczego są ważne.

CPSC

W Stanach Zjednoczonych każdy kask rowerowy musi spełniać normy ustalone przez Consumer Product Safety Commission (CPSC). Ta obowiązkowa certyfikacja gwarantuje, że kaski są w stanie wytrzymać duże siły uderzenia, mają niezawodne systemy zapięcia i trwałą zewnętrzną skorupę.

Kaski z oznaczeniem CPSC przeszły szeroki zakres testów potwierdzających ich skuteczność ochronną. W porównaniu z EN 1078, normy CPSC przewidują nieco mocniejsze uderzenia podczas testów.

 
CE EN 1078:2012

W Europie kaski są zazwyczaj certyfikowane zgodnie z normami EN, z których EN 1078 jest najważniejsza dla rowerzystów. Certyfikacja obejmuje testy pochłaniania energii uderzenia, skuteczności systemu zapięcia oraz pola widzenia. Kaski spełniające EN 1078 odpowiadają surowym europejskim wymogom bezpieczeństwa i zapewniają solidną ochronę użytkownikom.

ASTM

Ta norma, często stosowana w kaskach do zjazdowego MTB, jest bardziej wymagająca niż większość pozostałych. Testy obejmują mocniejsze uderzenia i większe wysokości upadku, aby upewnić się, że kask zapewnia wysoki poziom ochrony. Norma przewiduje także niższą linię testową po bokach i z tyłu kasku. Choć kaski nie muszą mieć szczęki, jeśli ją posiadają, musi ona przejść dodatkowy test odkształcenia.

NTA

NTA 8776 to norma bezpieczeństwa określona w holenderskim porozumieniu technicznym (NTA) 8776. Kask z certyfikacją NTA jest zaprojektowany tak, aby zapewniać lepszą ochronę przy wyższych prędkościach uderzenia i obejmuje większą powierzchnię głowy. E‑rowery, zwłaszcza te szybsze, mogą powodować poważniejsze skutki wypadków. Kaski NTA 8776 mają na celu zmniejszenie ryzyka związanego z tymi wyższymi prędkościami.

Jak rozpoznać certyfikowany kask

Bezpieczeństwo zaczyna się od góry, dosłownie. Szukaj oznaczenia certyfikacji, które zwykle znajduje się wewnątrz kasku, na opakowaniu lub w instrukcji. Te oznaczenia potwierdzają, że kask przeszedł kluczowe testy bezpieczeństwa i został zaprojektowany tak, aby chronić Cię w realnych warunkach jazdy.

3. Krótka lekcja o rotacyjnym uderzeniu

To nie wszystko. Niektórzy producenci kasków idą dalej niż wymagają tego standardowe certyfikacje. Aby zrozumieć, w jaki sposób to robią, musimy najpierw przyjrzeć się różnym rodzajom uderzeń.

Istnieją dwa główne sposoby, w jakie kask może uderzyć w twardą powierzchnię podczas wypadku: uderzenie bezpośrednie i uderzenie rotacyjne.

Uderzenie liniowe, znane także jako uderzenie bezpośrednie, występuje wtedy, gdy rowerzysta spada pionowo na twardą powierzchnię. Wyobraź sobie, że zatrzymujesz się bezpiecznie na górskim singletracku. Mały kamień powyżej ścieżki osuwa się i spada w twoją stronę. Ochrona przed uderzeniem liniowym chroniłaby cię, gdyby kamień trafił w twoją głowę, choć byłoby to wyjątkowo pechowe. Ochrona liniowa zmniejsza wysokie siły uderzenia, które mogą prowadzić do bezpośrednich urazów mózgu lub nawet złamania czaszki.

Uderzenie rotacyjne występuje wtedy, gdy rowerzysta upada na drogę, chodnik lub inną twardą powierzchnię podczas jazdy. Ten rodzaj uderzenia częściej prowadzi do poważniejszych urazów głowy, takich jak wstrząśnienie mózgu, ponieważ mózg obraca się wewnątrz czaszki w momencie uderzenia.

Uderzenie rotacyjne może zdarzyć się każdemu rowerzyście, niezależnie od tego, czy zjeżdża z alpejskiej przełęczy, skacze na stolikach w lesie na rowerze górskim, czy jedzie spokojnie wzdłuż kanału w niedzielne popołudnie.

Ochrona liniowa jest podstawą działania każdego kasku. Aby zapewnić jak najwyższy poziom bezpieczeństwa, połączenie ochrony liniowej i rotacyjnej poprawia ogólną zdolność kasku do pochłaniania energii uderzenia.

4. Nowy standard dotyczący uderzeń rotacyjnych: EN 1078:2025

Europejski podstawowy standard bezpieczeństwa kasków rowerowych zostaje zaktualizowany tak, aby obejmował testy uderzeń rotacyjnych obok dobrze znanych testów liniowych wykonywanych pionowo w dół. Oznacza to, że kaski będą teraz oceniane w warunkach laboratoryjnych, które lepiej odzwierciedlają rzeczywiste uderzenia skrętne zwiększające ryzyko urazów mózgu.

Co zmienia się w nowej certyfikacji EN 1078:2025 w porównaniu z EN 1078:2012?

1️⃣ Uderzenie rotacyjne staje się częścią testu. Oprócz wieloletnich testów uderzeń liniowych nowy standard wprowadza ocenę uderzeń rotacyjnych. Te parametry mają ograniczać prędkość obrotu głowy podczas skośnego uderzenia.

2️⃣ Metoda testowa i głowa testowa zaprojektowane pod kątem rotacji. Testy rotacyjne wykorzystują stalowe kowadło ustawione pod kątem 45° oraz nową, bardziej realistyczną głowę testową. Oceniane są cztery realistyczne punkty uderzenia na kasku. Dodatkowo wprowadzono test sztywności osłony szczęki dla kasków pełnotwarzowych.

3️⃣ Standard nadal obejmuje rowerzystów oraz użytkowników sprzętu o podobnym poziomie ryzyka (np. deskorolki, hulajnogi).

 
Jak laboratoria określają, czy kask zalicza test?

Najważniejsze progi to:

☑️ Maksymalne przyspieszenie liniowe ≤ 250 g (wymóg bez zmian)

☑️ Maksymalna prędkość rotacyjna ≤ 35 rad/s w każdym punkcie uderzenia oraz ≤ 30 rad/s średnio dla czterech punktów

Są to laboratoryjne kryteria zaliczenia lub niezaliczenia, stworzone w celu zmniejszenia ryzyka i kontrolowania energii uderzenia w znormalizowanych warunkach. Rzeczywiste wyniki zależą od specyfiki wypadku. Żaden kask ani test nie może zagwarantować pełnej ochrony przed urazami. Nowy standard jest obecnie oceniany przez czołowych ekspertów branży rowerowej i oczekuje się, że zostanie wdrożony w 2026 roku.

 
Dlaczego Lazer wspiera EN 1078:2025

Wybieramy EN 1078:2025 jako nasz główny punkt odniesienia w zakresie bezpieczeństwa, ponieważ jest oparty na nauce, przejrzysty i powtarzalny w akredytowanych laboratoriach. Dzięki temu wyniki mogą być niezależnie weryfikowane przez ośrodki testowe i media. Wierzymy, że postęp wynika z przyjmowania silniejszych, opartych na dowodach metod i ciągłego udoskonalania naszych projektów. Ten nowy standard to najważniejszy krok naprzód w europejskich testach kasków rowerowych od dziesięcioleci. Ocenia on, jak kaski radzą sobie ze skośnymi uderzeniami, które faktycznie zdarzają się rowerzystom. Zmiana może być wymagająca, ale ochrona rowerzystów jest tego warta.

 
Jak wpływa to na kaski Lazer?

Projektujemy kaski tak, aby chroniły także przed uderzeniami rotacyjnymi. Nasza technologia KinetiCore daje projektantom narzędzia do kontrolowania obciążeń stycznych oraz uderzeń bezpośrednich, co pomaga spełniać kryteria rotacyjne przy jednoczesnym zachowaniu niskiej wagi, dobrej wentylacji i komfortowego dopasowania.

Dowiedz się więcej o technologii KinetiCore ⬇️

5. Czym jest KinetiCore i jak zwiększa bezpieczeństwo kasku?

Około 10 lat temu, gdy świadomość urazów rotacyjnych zaczęła rosnąć, a inne technologie się rozwijały, w Lazer rozpoczęliśmy prace nad naszą własną, innowacyjną, zastrzeżoną technologią ochrony przed uderzeniami rotacyjnymi. Technologią, która miała być wbudowana w kask, a nie dodawana jako dodatkowa warstwa. Aby to osiągnąć, zespół projektowy musiał całkowicie porzucić dotychczasowe podejście do konstrukcji kasków i zacząć od zera.

Pierwszym krokiem była ocena, jak różne rodzaje uderzeń wpływają na rowerzystów. Korzystając z zaawansowanych symulacji, zespół analizował, co dzieje się z czaszką i mózgiem podczas uderzeń bezpośrednich i rotacyjnych. W poszukiwaniu nowej technologii stworzono tysiące prototypów.

Przełom nastąpił, gdy zespół przyjrzał się strefom zgniotu w samochodach. To zainspirowało ich do stworzenia wewnątrz kasku stożkowych stref zgniotu, zaprojektowanych tak, aby pękały podczas uderzenia i rozpraszały energię z dala od czaszki rowerzysty.

Tak powstały Controlled Crumple Zones KinetiCore – unikalny zestaw bloków z pianki EPS wbudowanych w kask, zaprojektowanych tak, aby odkształcały się podczas uderzeń bezpośrednich i rotacyjnych, przekierowując energię z dala od mózgu.

Aby użyć znanej analogii: we współczesnych samochodach istnieją strefy zgniotu. To obszary zaprojektowane tak, aby kontrolowanie się deformować i pochłaniać energię w razie wypadku. Nasze kontrolowane strefy zgniotu działają w bardzo podobny sposób, aby chronić twoją głowę. Każda z nich działa indywidualnie, ale razem tworzą system, który amortyzuje uderzenie i przekierowuje energię z dala od głowy.

6. Pewność zaczyna się od jasności

Bezpieczeństwo kasków rowerowych to złożony temat i obecnie żadna pojedyncza metoda testowa w laboratorium nie jest w stanie idealnie odwzorować realnej ochrony w prawdziwych wypadkach. Na całym świecie wiodące ośrodki akademickie, takie jak UNISTRA we Francji, KTH w Szwecji czy VTECH w Stanach Zjednoczonych, opracowały własne metody testowania uderzeń, stosując różne prędkości, różne miejsca uderzeń oraz różne głowy testowe o odmiennych współczynnikach tarcia. Już to tworzy wiele zmiennych, ale kluczowe jest to, że laboratoria te wykorzystują dane z testów uderzeniowych w różnych modelach mózgu, które interpretują dane zderzeniowe w odmienny sposób.

Ponieważ stosuje się kilka różnych modeli mózgu, udowodniono, że te same dane testowe wprowadzone do różnych modeli generują różne oceny bezpieczeństwa. Choć wiedza i doświadczenie tych laboratoriów są bezdyskusyjne, różne modele i różne metody prowadzą do niespójnych ocen bezpieczeństwa, co ostatecznie powoduje dezorientację zarówno wśród producentów, jak i rowerzystów.

Nowa norma EN 1078:2025 oferuje ujednoliconą metodę, która mierzy maksymalne przyspieszenie liniowe i prędkość rotacyjną bez korzystania z modelu mózgu. Zapewnia to jasny i obiektywny punkt odniesienia. W Lazer wierzymy, że rowerzyści zasługują na pełną przejrzystość opartą na wiarygodnych i powtarzalnych danych. Bo pewność zaczyna się od jasności.

^{[1] Olivier, J., Creighton, P., 2016. Bicycle injuries and helmet use: a systematic review and meta-analysis. Int. J. Epidemiol. 46, 278–292.}

^{[2] Statens vegvesen, 2014. Temaanalyse av sykkelulykker. Statens vegvesens rapporter nr. 294.}