Alles wat je moet weten over helmveiligheid

1. Waarom een fietshelm dragen?

Voordat we ingaan op de details van helmtestprocedures, is het belangrijk om te begrijpen waarom het dragen van een helm zo sterk wordt aangeraden.

De belangrijkste reden waarom elke fietser een helm zou moeten dragen, is de aanzienlijke bescherming die hij biedt tegen hoofdletsels. Meerdere studies tonen aan dat een helm het risico op hoofd- en hersenletsel aanzienlijk kan verminderen.

De meest uitgebreide studie tot nu toe, uitgevoerd door Olivier en Creighton¹, analyseerde 40 onderzoeken met duizenden gewonde fietsers. De conclusie was dat helmen:

☑️ Hoofdletsels met 51 procent verminderen

☑️ Ernstige hoofdletsels met 69 procent verminderen

☑️ Dodelijke hoofdletsels met 65 procent verminderen

Vergelijkbare resultaten kwamen naar voren in een gedetailleerd onderzoek naar 71 dodelijke fietsongelukken², waaruit bleek dat de meeste fietsers geen helm droegen (65 procent). De analyse suggereert dat meer dan de helft van deze fietsers mogelijk had kunnen overleven als zij een helm hadden gedragen.

Er zijn meerdere aanvullende studies die het nut van fietshelmen aantonen, vooral omdat dit onderwerp soms ter discussie wordt gesteld in de media of door consumenten.

2. Inzicht in veiligheidskeuringen voor fietshelmen

Het kiezen van de juiste fietshelm gaat niet alleen over stijl of comfort, maar vooral over veiligheid. Over de hele wereld hebben verschillende regio’s hun eigen certificeringen ontwikkeld om ervoor te zorgen dat helmen aan strenge beschermingsnormen voldoen. Hoewel ze allemaal hetzelfde doel hebben, namelijk het beschermen van de fietser, kunnen de testmethoden en criteria sterk verschillen.

Hieronder vind je de meest gebruikte certificeringen, wat ze betekenen en waarom ze belangrijk zijn.

CPSC

In de Verenigde Staten moet elke fietshelm die verkocht wordt voldoen aan de normen van de Consumer Product Safety Commission (CPSC). Deze verplichte certificering garandeert dat helmen bestand zijn tegen zware impactkrachten, een betrouwbaar retentiesysteem hebben en een stevige buitenschaal behouden.

Helmen met het CPSC‑keurmerk zijn uitgebreid getest om te bevestigen dat ze fietsers effectief kunnen beschermen. In vergelijking met EN 1078 worden CPSC‑helmen aan iets zwaardere impacts blootgesteld.

 
CE EN 1078:2012

In Europa worden helmen meestal gecertificeerd volgens de EN‑normen, waarbij EN 1078 de belangrijkste is voor fietshelmen. Deze certificering omvat tests voor schokabsorptie, prestaties van het retentiesysteem en het gezichtsveld. Helmen die aan EN 1078 voldoen, beantwoorden aan strikte Europese veiligheidsvoorschriften en bieden goede bescherming voor fietsers.

ASTM

Deze helmnorm, vaak gebruikt voor downhill‑mountainbiken, is strenger dan de meeste andere normen. De helm wordt getest met hardere impacts en grotere valhoogtes om te garanderen dat hij sterke bescherming biedt. De norm hanteert ook een lagere testlijn aan de zijkanten en achterkant van de helm. Een kinbeschermer is niet verplicht, maar als een helm er een heeft, moet deze een buigtest doorstaan.

NTA

De NTA 8776 is een veiligheidsnorm uit de Nederlandse Technische Afspraak (NTA) 8776. Een NTA‑gecertificeerde helm biedt extra bescherming bij hogere impactsnelheden en bedekt een groter deel van het hoofd. Vooral e‑bikes met hogere snelheden kunnen bij een val ernstigere impacts veroorzaken. NTA 8776‑helmen zijn ontworpen om deze risico’s te verkleinen.

Hoe herken je gecertificeerde helmen

Veiligheid begint letterlijk bovenaan. Zoek naar het keurmerk, meestal te vinden aan de binnenkant van de helm, op de verpakking of in de handleiding. Deze markeringen bevestigen dat de helm de noodzakelijke veiligheidstests heeft doorstaan en ontworpen is om je te beschermen in echte rijomstandigheden.

3. Een korte les over rotatie‑impact

Het stopt daar niet. Sommige helmfabrikanten gaan verder dan de standaardcertificeringen. Om te begrijpen hoe dat werkt, moeten we eerst kijken naar de verschillende soorten impact.

Er zijn twee hoofdtypen botsingen waarbij een helm een hard oppervlak kan raken: directe impact en rotatie‑impact.

Lineaire impact, ook wel directe impact genoemd, ontstaat wanneer een fietser recht op een hard oppervlak valt. Stel je voor dat je veilig bent gestopt op een bergachtig singletrack‑pad. Een klein steentje boven het pad komt los en valt naar beneden. Lineaire impactbescherming zou je beschermen als dat steentje je hoofd raakt, al zou je wel veel pech moeten hebben. Lineaire bescherming vermindert hoge impactkrachten die kunnen leiden tot direct hersenletsel of zelfs een schedelbreuk.

Rotatie‑impact ontstaat wanneer een fietser tijdens het rijden op de weg, het fietspad of een ander hard oppervlak valt. Dit type impact veroorzaakt vaker ernstigere hoofdletsels, zoals hersenschuddingen, doordat de hersenen bij de klap in de schedel draaien.

Rotatie‑impact kan elke fietser overkomen, of je nu een bergpas in de Alpen afdaalt, tafel‑top jumps maakt op afgelegen mountainbiketrails of op een zondagmiddag rustig langs een kanaal fietst.

Lineaire bescherming vormt de basis van elke helm om je hersenen te beschermen. Voor de best mogelijke veiligheid zorgt een combinatie van lineaire en rotatiebescherming voor een hoger niveau van impactabsorptie.

4. Een nieuwe norm voor rotatie‑impact: EN 1078:2025

De belangrijkste Europese fietshelmnorm wordt vernieuwd en krijgt naast de bekende recht‑naar‑beneden lineaire impacttests nu ook tests voor rotatie‑impact. Dat betekent dat helmen voortaan worden beoordeeld in laboratoriumomstandigheden die beter lijken op echte valpartijen waarbij het hoofd draait en het risico op hersenletsel toeneemt.

Wat verandert er in de nieuwe EN 1078:2025 ten opzichte van EN 1078:2012?

1️⃣ Rotatie‑impact wordt onderdeel van de test. Naast de bestaande lineaire schoktests introduceert de nieuwe norm een beoordeling van rotatieschokken. Deze metingen zijn bedoeld om te beperken hoe snel het hoofd draait bij een schuine impact.

2️⃣ Een testmethode en hoofdvorm die geschikt zijn voor rotatie. Rotatietests gebruiken een stalen aambeeld onder een hoek van 45 graden en een nieuw, realistischer hoofdmodel. Vier realistische impactlocaties op de helm worden getest. Voor full‑face helmen komt daar een test voor de stijfheid van de kinbeschermer bij.

3️⃣ De norm blijft gelden voor fietsers en gebruikers van vergelijkbare uitrusting. Zoals skateboarders, steprijders en andere gebruikers met vergelijkbare risico’s.

 
Hoe bepalen labs of een helm slaagt of zakt? 

De belangrijkste grenswaarden zijn:

☑️ Piek lineaire versnelling ≤ 250 g (onveranderd)

☑️ Piek rotatiesnelheid ≤ 35 rad/s op elke impactlocatie, en gemiddeld ≤ 30 rad/s over vier locaties

Dit zijn laboratoriumcriteria die bedoeld zijn om risico’s te verlagen en de impactenergie in gestandaardiseerde tests te beheersen. In de echte wereld kunnen uitkomsten variëren afhankelijk van de omstandigheden van een crash. Geen enkele helm of test kan letsel volledig uitsluiten. De nieuwe norm wordt momenteel beoordeeld door toonaangevende experts in de fietsindustrie en zal naar verwachting in 2026 worden ingevoerd.

 
Waarom Lazer de EN 1078:2025 ondersteunt

Wij kiezen EN 1078:2025 als onze belangrijkste veiligheidsreferentie omdat deze norm wetenschappelijk onderbouwd, transparant en reproduceerbaar is in geaccrediteerde laboratoria. Daardoor kunnen testhuizen en media resultaten onafhankelijk controleren.

Wij geloven dat vooruitgang ontstaat door sterkere, op bewijs gebaseerde methoden te omarmen en onze ontwerpen daarop verder te ontwikkelen. Deze nieuwe norm is de meest betekenisvolle stap vooruit in Europese fietshelmtests in tientallen jaren. Ze beoordeelt hoe helmen omgaan met schuine impacts die fietsers in de praktijk meemaken. Verandering kan ongemakkelijk zijn, maar fietsers beschermen is het waard.

 
Wat betekent dit voor Lazer‑helmen? 

Wij ontwerpen met bescherming tegen rotatie‑impact als uitgangspunt. Onze KinetiCore‑impacttechnologie geeft ontwerpers middelen om zowel tangentiële krachten als directe klappen te beheersen, met als doel te voldoen aan de rotatiecriteria terwijl gewicht, ventilatie en pasvorm in balans blijven.

Meer weten over KinetiCore‑impacttechnologie ⬇️

5. Wat is KinetiCore en hoe maakt het een helm veiliger?

Ongeveer tien jaar geleden, toen de kennis over rotatie‑impactletsels toenam en andere technologieën zich ontwikkelden, begonnen we bij Lazer met het ontwikkelen van onze eigen innovatieve, gepatenteerde impacttechnologie die in de helm zelf geïntegreerd werd in plaats van als extra laag toegevoegd. Om dat te bereiken moest het ontwerpteam het bestaande helmontwerp volledig loslaten en helemaal opnieuw beginnen.

De eerste stap was onderzoeken hoe verschillende soorten impact fietsers beïnvloeden. Met behulp van geavanceerde simulaties om te analyseren wat er gebeurt met de schedel en hersenen van een fietser bij directe en roterende impacts, creëerden de ontwerpers duizenden prototypes in hun zoektocht naar een nieuwe technologie.

De doorbraak kwam toen het team keek naar kreukelzones in auto’s. Dat inspireerde hen om kegelvormige kreukelzones aan de binnenkant van de helm te bouwen, ontworpen om bij impact te vervormen en energie weg te leiden van de schedel van de fietser.

Het resultaat is KinetiCore’s Controlled Crumple Zones – een unieke set EPS‑schuimblokken die in de helm zijn geïntegreerd en ontworpen zijn om bij directe en roterende impact gecontroleerd in te storten, zodat energie wordt weggeleid van de hersenen.

Een bekende vergelijking: moderne auto’s hebben kreukelzones. Dat zijn delen die speciaal ontworpen zijn om te vervormen bij een botsing zodat ze de klap opvangen. Onze controlled crumple zones werken op een vergelijkbare manier om je hoofd te beschermen. Ze functioneren afzonderlijk maar werken tegelijk samen om je hoofd te dempen en energie weg te leiden.

6. Vertrouwen begint met duidelijkheid

De veiligheid van fietshelmen is complex en vandaag kan geen enkele testmethode in welk laboratorium dan ook perfect voorspellen hoe een helm in de echte wereld beschermt. Wereldwijd hebben vooraanstaande academische laboratoria, zoals UNISTRA in Frankrijk, KTH in Zweden en VTECH in de Verenigde Staten, elk hun eigen impacttestmethodes ontwikkeld. Ze gebruiken verschillende snelheden, verschillende impactlocaties en verschillende testhoofden met uiteenlopende wrijvingscoëfficiënten. Dat zijn al veel variabelen, maar het belangrijkste is dat deze labs hun impactdata invoeren in een hersenmodel dat de crashgegevens telkens anders interpreteert.

Omdat er meerdere hersenmodellen in gebruik zijn, is aangetoond dat dezelfde testdata in verschillende modellen tot verschillende veiligheidsbeoordelingen leidt. Hoewel de expertise van deze labs buiten kijf staat, zorgen de uiteenlopende methodes en hersenmodellen voor inconsistente veiligheidsresultaten. Dat leidt uiteindelijk tot verwarring bij zowel fabrikanten als fietsers.

De EN 1078:2025 biedt een uniforme methode die piek lineaire versnelling en rotatiesnelheid meet zonder gebruik te maken van een hersenmodel. Het levert een duidelijke en objectieve referentie op. Bij Lazer vinden we dat fietsers transparantie verdienen die gebaseerd is op betrouwbare en reproduceerbare data. Want vertrouwen begint met duidelijkheid.

^{[1] Olivier, J., Creighton, P., 2016. Bicycle injuries and helmet use: a systematic review and meta-analysis. Int. J. Epidemiol. 46, 278–292.}

^{[2] Statens vegvesen, 2014. Temaanalyse av sykkelulykker. Statens vegvesens rapporter nr. 294.}